Kościół Osk Vank

Jedyny na terenie dzisiejszej Turcji w miarę dobrze zachowany zabytek z okresu „Wielkiej Gruzji”. Położony jest niedaleko szlaku Erzurum – Artvin, ok. 75 km na północ od Erzurum.

Kościół Osk Vank jest klasycznym przykładem średniowiecznej architektury gruzińskiej. Powstał w latach 60-tych X w. n.e. w czasach panowania gruzińskiego władcy Dawida III. Wówczas była to perełka na mapie państwa Gruzinów rozciągającego się od Borjomi i Achalcyche poprzez Artvin i Erzurum, aż do północnych brzegów Jeziora Van. Kościół na owe czasy był bardzo duży i zwieńczony dosyć wysoką kopułą w stylu kaukaskim. Można powiedzieć, iż na terenach dzisiejszej Gruzji nie spotyka się aż takich rozmiarów budowli. Świadczy to jedynie o bogactwie i kunszcie ówczesnych budowniczych świątyni. W 1036 roku kościół wyposażony został w bogatą dekorację freskową. Ciekawostką jest fakt, iż ze względu na bliskość zboczy górskich bryła Osk Vank przybrała formę pośrednią między krzyżem greckim i łacińskim. Kopuła kościoła mierzy 6,9 m. wysokości i zbudowana jest z żółto-czerwonych płytek. Ściany boczne dosięgają prawie 5,7 m. wysokości. Górna część kopuły posiada widoczne czarne figury przedstawiające krzyże. Dolne partie ozdobione są figurami ludzi i zwierząt. Niestety freski na ścianach kościoła nie zachowały się w całości. W momencie, kiedy okoliczne ziemie zostały częścią świata Islamu kościół został zamieniony na meczet. Prawdopodobnie wówczas freski zostały albo zniszczone albo zamalowane w sposób, który uniemożliwia w obecnej dobie ich odtworzenie. Bardzo długo też w Europie nie wiedziano o istnieniu obiektu. Dopiero w połowie XIX w., kiedy jeden z weneckich Ormian wybrał się w podróż po Anatolii, natrafił na Osk Vank i rozpoczął pierwsze badania w obiekcie.

Osk Vank do dziś stoi opuszczony i popada w stopniową ruinę. Do środka wchodzi się poprzez południowe drzwi. Wewnątrz panuje pewien nieporządek. Jednakże wielkość budowli pozwala na wyobrażenie sobie, jak wyglądała w czasach swojej świetności.

Kościół Osk Vank położony jest ponadto w przepięknej okolicy, otoczony drzewami topoli i skalistymi zboczami.

140110

140534

134452

Jak dojechać?

Autobusem:

Z Erzurum:

Należy wsiąść w autobus do Yusufeli lub Artvin. Odjazdy codziennie: 7.30; 9.00; 12.00; 13.00; 15.00; 16.00; 18.00. Trzeba powiedzieć, że jedzie się albo do miasteczka Tortum (50 km od Erzurum) albo do miejsca, gdzie odchodzi droga do wsi Camliyamac (dodatkowo ok. 20 km na północ od Tortum). Czas podróży: 1h. Cena: 10 TL/os. w jedną stronę.

Następnie trzeba iść na piechotę po gruntowej drodze ok. 5 km w górę do wioseczki Camliyamac. Początkowo idzie się bardzo szeroką i pozbawioną roślinności doliną, która coraz bardziej się zwęża. W miarę przybliżania się kościół Osk Vank będzie widoczny z daleka.

Z Artvin:

Należy wsiąść w autobus do Erzurum. Odjazdy codziennie: 6.00; 9.30; 11.00; 17.30. Trzeba powiedzieć o miejscu wysiadki przy drodze na Camliyamac. Czas podróży: 2,5h. Cena: 20 TL/os. w jedną stronę.

Powrót:

Należy zejść z wioski Camliyamac drogą gruntową na główną asfaltową szosę D950 Erzurum – Artvin. Na prawo za wyjazdem jest przystanek, na którym można poczekać na autobusy o wyżej podanych relacjach jadące w kierunku Erzurum.

Dolmusem:

Można spróbować dojechać dolmusem z Tortum. Jednak cena (ok. 15 TL) nie będzie adekwatna do odległości. Nie ma później co liczyć na podwózkę pod sam kościół transportem zorganizowanym. Dlatego lepiej wybrać autobus.

Autostopem:

Można popróbować pojechać autostopem, ale tylko z Erzurum. W tym celu trzeba wyjść z miasta na równinę w kierunku północnym i spróbować stanąć na drodze obok zakładów produkujących kostki chodnikowe i warsztatów (po prawej stronie). Dojście z centrum miasta do tego punktu zajmuje ok. 30 minut. Okazję złapać można tylko do Tortum. Podwózka na dalszym odcinku jest problematyczna.

Z powrotem do Erzurum z powodu bardzo małego ruchu w zasadzie nie można spodziewać się dobrej okazji do podwózki.

 

Kiedy jechać?

Region na północ od Erzurum zalicza się jeszcze do Płaskowyżu Anatolijskiego. Panuje tam spora roczna amplituda temperatur. Pogoda jesienno-zimowa zaczyna się wcześnie i szybko już w połowie września, kiedy możemy spodziewać się pierwszych opadów śniegu. Zima wewnątrz kraju trwa zwykle do końca marca i charakteryzuje się bardzo niskimi temperaturami (w Erzurum – zimowej stolicy kraju słupek rtęci spada niekiedy do -40°C). Za to latem słońce operuje niemal 12 godzin dziennie, panuje zdrowy suchy klimat z temperaturami dochodzącymi do +35°C. W połowie września noce stają się chłodne z temperaturą spadającą poniżej +5°C (w regionie Erzurum możliwe już przymrozki).