Bako Park

W zachodniej części Borneo znajduje się niezwykłe miejsce, jedno z nielicznych siedlisk proboscis monkey, czyli nosacza. Mowa o Parku Narodowym Bako. Wielkim atutem tego miejsca jest jego stosunkowo bliskie położenie od Kuchingu – stolicy stanu Sarawak. Powoduje to, iż do Parku Bako można wybrać się na jednodniowe wypady bez konieczności nocowania na miejscu.

Park Narodowy Bako jest najstarszym obszarem chronionym na wyspie. Powstał już w 1957 r. Zajmuje ponad 2,5 tys. ha powierzchni. Położony jest na bardzo gęsto zalesionym półwyspie Muara Tebas, który jak szpica wbija się w Morze Południowochińskie. Las deszczowy jest tak gęsty, że aby dostać się do Parku Bako trzeba kawałek drogi przebyć łódką przez morze.
The forest is extremely dense so there’s no possibility to enter the Bako National Park passing overland. Instead of that you have to take the boat (additional payment of 20 MYR/person one way) and doing the sea trip.

Park Bako obfituje w różnego rodzaju ekosystemy flory i przede wszystkim fauny. Największą aktywność zwierzęta przejawiają tuż po wschodzie słońca i przed zmierzchem. Dlatego Ci z Was, którzy zdecydowaliby się nocować na terenie Parku Bako będą mieli potencjalnie większą możliwość zetknięcia się z mieszkańcami lasu. Jednak przez dużą część roku niebo i tak zasłane jest chmurami. Praktycznie nie ma dnia, aby nie popadało w tej, czy innej części Półwyspu Muara Tebas, zatem nie należy tym się martwić. Od pokoleń zwierzęta żyją tam pod dyskretną obserwacją człowieka i można powiedzieć, że na odwrót także. Zatem nawet jeśli będzie rzęsiście padać, zdarza się często że one same przychodzą do nas, np. nosacze uwielbiają sprawdzać, kto do nich zawitał. A że nie znoszą się z srebrzystymi langurami, jako przybysze stanowimy okazję do tego, żeby wyściubić nos z lasu i pod pozorem zobaczenia nas, przegonić wrogów z terenu. Czasami wiele emocji dostarcza też odgłos pochrząkiwania jakby jakieś kamienie spadały po zboczu. To nie skały, to odgłosy wydawane też przez nosacze.

Park Bako jest domem dla 275 osobników z gatunku nosaczy. Jest to gatunek z rodziny koczkodanowatych, który żyje wyłącznie na Borneo. Nazywany jest często „najseksowniejszą małpą świata”, ponieważ dominującą cecha charakterystyczną nosacza jest jego żołędziowaty, wydłużony, czerwony nos, który krótko mówiąc przypomina ludzkiego penisa. U dorosłych samców nos ten ma ponad 10 cm długości i zakończony jest taką zwisającą częścią. Drugą charakterystyczną cechą budowy nosacza jest jego własny penis, zawsze wyprostowany. Dorosły samiec osiąga masę ciała ok. 20 kg, samica do 12 kg. Ciało samca ma długość do 72 cm, samicy – do 60 cm. Długość ogona nieznacznie przekracza długość ciała. Ubarwienie grzbietu i ramion od różowego, czerwonego do brązowego. Kończyny i ogon są szare.
To właśnie ten nos jest obiektem licznych drwin lub odwrotnie, jest tym magnesem, dla którego wielu z nas decyduje się odwiedzić Borneo i zajrzeć do Parku Bako. Bardzo często zaobserwować można sytuacje, kiedy młode ciągają za nosy dorosłe osobniki. W ten sposób się bawią, a jednocześnie droczą się ze starszymi. Czasami też, kiedy dorosłe osobniki kopulują, są ciągane przez młodsze za nosy.
Nosacze prowadzą nadrzewny tryb życia. Używają do tego swoich ogonów, które są tak silne, że potrafią utrzymać całe ciało. Dlatego nosacze niekiedy, jak inni ich krewni, zwisają sobie swobodnie na gałęziach. Nosacze żyją w stadach do 30 osobników, lecz czasami tylko w rodzinach typu samiec, samica i dzieci (w Parku Bako to częsty przypadek) lub samiec z kilkoma samicami plus potomstwo.
Samica po 5 miesięcznej ciąży rodzi jedno małpię.

ZOBACZ FILM Z WIZYTY NOSACZY W BAKO: https://youtu.be/NugZdnN6e2E

IMG_4180
Głowa sześcioosobowej rodziny nosaczy. Widać po nosie i wydatnym brzuchu

IMG_4183
Samiec szuka innej gałęzi

IMG_4186
Mamuśka nosacz jest zdecydowanie mniejsza od swojego życiowego partnera

IMG_4187
Dorastający nosacz – należy spojrzeć na długość nosa

IMG_4221
Za niedługo i on założy swoje ministado

IMG_7729
Drzewo z rodzinką nosaczy

IMG_8014
Dorastający samiec

Inny ssak, który żyje tylko na Borneo to świnia brodata. Też przy odrobinie szczęścia można ją spotkać w Bako. Jest to typ samotnika, który jest bardzo nieśmiały, płochliwy. Czasami przyjmuje zachowania zwykłego psa. Z jednej strony bojaźliwy, z drugiej zaś ciekawy nas. Uwielbia taplać się w błocie. Oczyszcza tą czynnością skórę z pasożytów. Największa cechą charakterystyczną świni brodatej są podłużne włosy wyrastające wokół pyska, które wyglądają jak bokobrody. Świnka na zdjęciu to osobnik dorosły, waży ok. 130 kg (jak mówił jeden z parkowych strażników) i ma ok. 1,5 metra długości.

IMG_4199
IMG_4200

Innymi dużymi „mieszkańcami” Parku Bako są jaszczurki. Niektóre z nich, zwłaszcza te o zielonej barwie łusek osiągają 2 metry długości. Najczęściej można je zobaczyć w nocy, kiedy polują, a i to nie jest łatwe, ponieważ świetnie się maskują w leśnym gąszczu. A jak jaszczurki, to i ich zjadacze w postaci wielu gatunków węży. Większość z nich nie jest jadowita.

Park Narodowy Bako ma do zaoferowania także możliwość przyjrzenia się życiu nocnemu w dżungli. Wówczas jest szansa, aby zetknąć się z fotokotem filipińskim wyglądającym na swoistą krzyżówkę nietoperza z lemurem. Także spotkamy łuskowca zamieszkującego całą Azję Południowo-Wschodnią oraz Indie i Nepal. Łuskowiec jest ssakiem posiadającym łuski układające się w pancerz. Kanczyl malajski to ssak większy podobno spokrewniony z naszym europejskim jeleniem.

Park Bako oferuje 19 ścieżek wycieczkowych po Półwyspie Muara Tebas. Wszystkie szlaki oznaczone są odpowiednią kombinacją dwóch kolorów.
UWAGA!!!
W momencie, kiedy pojawiamy się w biurze Parku Bako powinniśmy otrzymać mapkę (jak poniżej na zdjęciu) wraz z zaznaczonymi trasami, które wybraliśmy. Bez zgłoszenia, po jakiej części Parku Bako będziemy się poruszać, nie otrzymamy pozwolenia na wyjście do lasu. Jeśli w trakcie pobytu w Parku Bako chcemy zmienić plany, każdorazowo należy to zgłosić w biurze parku.
bako_trails
Pod mapką jest tabelka z podanymi długościami ścieżek i orientacyjnym czasem przejścia w jedną stronę

Większość z nas wybiera się do Parku Bako na jeden dzień. Dodatkowo istnieją ograniczenia spowodowane takim, a nie innym rozkładem kursowania łodzi dojazdowych. Dlatego pracownicy Parku Bako zasugerują maksymalnie dwie trasy na 1 dzień. Najpopularniejsze z nich to:

  • Telok Paku – ścieżka nr 3. Oznaczona kolorem białym. Mimo, iż ma zaledwie 800 metrów długości przechodzi przez najbardziej gęsty las. Dlatego w jedną stronę idzie się aż godzinę. Jeżeli będzie padał mocny deszcz spacer tam i z powrotem może się wydłużyć z 2 do 3,5 godziny. Szlak zaczyna się w siedzibie Parku Bako. Wychodząc z budynku kierujemy się na prawo. Początkowo ścieżka jest łatwa, gruntowa lub wyściełana drewnianym podestem. Po 200 metrach dochodzimy do brzegu półwyspu. Bardzo często w tym miejscu nad ranem można spotkać nosacze. Krajobraz się zmienia. Zamiast lasu deszczowego mamy sterczące kikuty mangrowców.
    IMG_4151
    W deszczową pogodę w tym miejscu raczej nosaczy nie uświadczymy, co nie znaczy że nie słychać ich pomruków w okolicy.
    Dalej ścieżka pnie się w górę. Chodzimy przeważnie po korzeniach, które od wilgoci zawsze są śliskie. Wchodzimy w bardzo gęsty las. Od czasu do czasu widać olbrzymie głazy. Jesteśmy na klifie. Przedzierając się przez ten gąszcz dochodzimy w końcu do małej plaży. Przed nią jest mała budka kryta blachą falistą, gdzie ewentualnie możemy się schronić, gdyby mocniej popadało.
  • 20150123_093523
    20150123_093632
    20150123_094725
    Tu czekamy pod wielkim głazem, aż deszcz nieco zelżeje

  • Telok Pandan Kecil – ścieżka nr 6. Oznaczona kolorem żółtym. Ma 2,5 km długości, które przechodzi się w 1,5 h w jedną stronę. Początek ścieżki jest taki sam jak Telok Paku. Nie wchodzimy jednak potem bezpośrednio w las, tylko idziemy zaroślami, które pokrywają okoliczne wzgórza. Tak osiągamy po ok. 30 minutach mały płaskowyż. Ścieżka przechodzi w trakt nieco piaszczysty. Lecz za to podziwiać możemy niezliczone duże dzbaneczniki. Tak schodzimy po klifie do jednej z najładniejszych plaż w Parku Bako z fantastycznym widokiem na Morze Południowochińskie. Widok jest też niezły, jak mocno pada.

IMG_7200
Wielgaśny dzbanecznik

ZOBACZ FILM Z WYPRAWY DO BAKO: https://youtu.be/ioYOlmSbw5o

Opis innych ścieżek dostępny jest tu: http://www.sarawakforestry.com/htm/snp-np-bako.html

Cena wstępu na teren Parku Narodowego Bako (stan na 2015 r.): 20 MYR/os.
Cena łódki dowożącej do Parku Narodowego Bako (stan na I poł. 2015 r.): 20 MYR/os. w jedną stronę. Ewentualnie można zapytać o aktualne warunki przewozu i cenę pod numerem telefonu: +61 (0)82 43 10 68.
UWAGA!!!
W momencie, kiedy przyjeżdżamy na przystań rzeczną, tam kupujemy bilet wstępu do Parku Bako oraz oddzielnie kartę wstępu na łódkę. NIE MA INNEJ MOŻLIWOŚCI ZWIEDZENIA PARKU BAKO, NIŻ OPCJA Z ŁÓDKĄ!!!

Sytuacja z dojazdem do Parku Bako jest o tyle niejasna z formalnego punktu widzenia, że mimo iż obszar chroniony jest położony na półwyspie i potencjalnie jest możliwość dotarcia drogą lądową, panuje absolutny zakaz poruszania się w tej części pasa ochronnego. Informacja turystyczna jak też informacja parkowa w Kuching konsekwentnie nie udzielają informacji na temat sposobu dojazdu do Parku Bako. Wszystko staje się jasne dopiero jak przybywamy na miejsce i stajemy przed wyborem zwiedzać i dopłynąć lub nie płynąć i nie zwiedzać.
There’s no another option to visit National Park Bako as coming by boat (cost 20 MYR/person one way). After arriving to the river harbour You don’t have a choice. If You would like to visit Bako You have to pay entrance fee and separatedly pay for a boat. In Kuching there’s no information about that additional obstacle to reach to forest.

Jak dojechać?

Do Parku Bako z Kuching można dostać się autobusem nr 1. Odjazd z dworca autobusowego w Kuching co godzinę między 7.00 a 17.10. Autobus jedzie ok. 45 minut. Należy wysiąść na przystanku końcowym, na pętli obok przystani rzecznej. Powrót do Kuchingu co godzinę między 6.30 a 17.30. Koszt przejazdu: 3,50 MYR/os. w jedną stronę. (stan na 2015 r.)
Z pętli udajemy się na przystań, aby kupić bilet wstępu do Parku Bako oraz zapłacić za rejs łódką. Łodzią płyniemy ok. 30 minut przez ujście rzeki i kawałkiem morza. Wysiadamy na piaszczystym szelfie, ok. 500 metrów od brzegu i siedziby Parku.
UWAGA!!!
Łodzie do Bako operują w godzinach 7.30 – 16.00, lecz po pojawieniu się w siedzibie Parku należy niezwłocznie uzyskać informację na temat godziny rejsu powrotnego.