Matang Wildlife Centre

Będąc w Kuchingu nie sposób nie zahaczyć o Park Naturalny Semmenggoh, gdzie znajdowało się swego czasu główne centrum rehabilitacji orangutanów. Znajdowało, ponieważ dziś tak naprawdę istnieją dwa ośrodki. Właściwa rehabilitacja orangutanów odbywa się w Matang Wildlife Centre położonym na skraju Parku Narodowego Kubah.
Park Kubah leży 22 km na zachód od Kuchingu. Obejmuje swoim zasięgiem trzy wzgórza z dominującym szczytem Gunung Serapi o wysokości 911 m n.p.m. Park Narodowy Kubah jest znany z tego, iż rośnie tam więcej niż 100 gatunków palmy tropikalnej. Dlatego jest uważany za jedyny tego rodzaju rezerwat na świecie, gdzie na stosunkowo małym terytorium (22 km kwadratowe) można zetknąć się aż z takim bogactwem drzew, a raczej należałoby powiedzieć: krzewów palmowych.
Park Narodowy Kubah posiada 7 szlaków turystycznych, z których najdłuższe (Rayu Trail – pomarańczowy oraz Summit Trail – szary) nie przekraczają 3,5 h marszu.
Osoby odwiedzające Matang Wildlife Centre mogą też skorzystać ze ścieżki do Wodospadu Kubah i w ciągu 1,5 h dojść do siedziby Parku Narodowego Kubah.
Więcej o Parku Narodowym Kubah: http://www.sarawakforestry.com/htm/snp-np-kubah.html
IMG_4561
IMG_4551

Matang Wildlife Centre położony jest po przeciwległej stronie wzniesienia Gunung Serapi na skraju wysokiego lasu deszczowego. Matang Wildlife Centre jest jednym z trzech największych ośrodków rehabilitacji orangutanów na malezyjskiej części Borneo. Przypuszcza się, że obecnie na świecie, co jest tożsame z regionem, żyje ok. 20 tys. osobników z gatunku orangutana, z czego 7 tys. na indonezyjskiej Sumatrze. Orangutany sumatrzańskie często traktowane są już jako oddzielny gatunek tej małpy człekokształtnej.
IMG_4550
IMG_5992

Obecnie w Matang Wildlife Centre znajduje się 12 osobników, które podlegają całemu procesowi rehabilitacji. Są to m.in.:

  • Aman – najstarszy członek społeczności, urodzony prawdopodobnie w 1975 r. Jego imię oznacza „pokój” w języku malajskim. Początkowo trafił do ośrodka w Semmenggoh, gdzie ze względu na swój dosyć łagodny charakter przegrał walkę o dominację w stadzie z innym samcem. Mocno poraniony i fizycznie i psychicznie został przetransportowany do Matang Wildlife Centre. W 2007 roku triumfalnie obwieszczono jego powrót do dżungli jako pierwszy udany tego typu eksperyment. Niestety Aman nie chciał żyć sam i wrócił po jakimś czasie sam do ośrodka.
  • George – Urodzony w 1987 r. jest bardzo nieśmiałą i spokojna istotą. Unika konfliktów. Stracił palce w prawej ręce oraz nie widzi na prawe oko. To efekt pojedynku również w Semmenggoh. Dlatego w danej chwili George mieszka sobie sam, aby pomóc mu wrócić do w miarę normalnego funkcjonowania w dżungli.
  • Peter – prawdopodobnie urodził się w 1983 r. Został znaleziony w czasie obławy na przemytników w 2009 r. Wydarzenie tamto w tak negatywny sposób odbiło się na jego psychice, że do tej pory wymaga stałej, 24 godzinnej opieki. Generalnie jest spokojny i uwielbia spuszczać się po sznurkach i popisywać się tym przed odwiedzającymi Matang. Z powodu swoich lęków wynikłych z bycia w niewoli u przemytników okazuje czasami agresję w formie próby przesuwania olbrzymich zbiorników wody.
  • Chiam
  • Ganti
  • Doris
  • Catherine
  • Ting San
  • Mamu
  • Ali – urodził się w 2007 r. i dwa lata później znalazł się w Matang z powodu niedowagi i bardzo silnej infekcji uzębienia. Ali uwielbia Chiam i uważa ją za swoją zastępczą matkę. Jest bardzo energiczną i odważną istotką, która najchętniej buszowałby w lesie bez jakiejkolwiek kontroli.
  • Lingga – najmłodszy pacjent ośrodka. Prawdopodobnie urodził się w sierpniu 2009 r. Został porzucony przez matkę, kiedy miał 3 miesiące. Bardzo żywy.

Wychodząc z siedziby Matang Wildlife Centre kierujemy się ścieżką z drewnianym podestem pośród lasu deszczowego.
IMG_4484

Zanim jednak dotrzemy do centrum rehabilitacji orangutanów, przed nami niespodzianka w postaci jeżozwierzy malajskich. Ciekawe, że małe jeżozwierze rodzą się bez kolców (zawierających w zasadzie wyłącznie keratynę), które wyrastają im niemal natychmiast w ciągu 2 – 3 dni po przyjściu na świat.
IMG_4489

Idąc przez las ścieżka drewniana się kończy i wychodzimy na szereg małych polan. To już miejsce, gdzie można spotkać takie obrazki.
IMG_4500
Ali i Lingga z opiekunką
IMG_4509
Ali i Lingga z opiekunką
IMG_4512
Ali i Lingga z opiekunką

Potem należy skręcić w lewo i przechodzimy koło zamkniętych boksów, gdzie adaptacji podlegają orangutany. Może być głośno, gdyż mieszkają tam też papugi i dzioborożce. Po przejściu natrafimy na platformy widokowe skąd podejrzeć możemy starsze orangutany.
IMG_4514
George
IMG_4516
George

Przechodząc nieco dalej warto wspiąć się na kolejny punkt obserwacyjny, aby zobaczyć biruanga malajskiego. Okazuje się, że Matang Wildlife Centre zajmuje się też rehabilitacją tego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych. Jest to najmniejszy z żyjących na Ziemi niedźwiedzi. Występuje w lasach deszczowych Azji – od wschodnich Himalajów, Birmy i Tajlandii po prowincję Syczuan w Chinach oraz dalej na południe – Malezję, Sumatrę i Borneo. Dokładne granice zasięgu jego występowania nie są znane. W Singapurze wyginął. Osiągają wysokość zaledwie do 70 cm, ważą do 35 kg. Niedźwiedzie malajskie są znakomitymi wspinaczami. Ułatwiają im to długie, zakrzywione pazury i stopy bez włosów zapewniające lepszy chwyt. Podczas wspinaczki potrafią objąć nawet bardzo gruby pień drzewa. Nie zapadają w sen zimowy. Są aktywne nocą. Na drzewach spędzają nie tylko większość dnia, lecz budują także gniazda noclegowe. Choć zaliczane do drapieżników, ofiarą najczęściej pada miód kwiatowy. Szczęściem w Matang Wildlife Centre drepcą sobie też w trawie.
IMG_4519
IMG_4522

Po niedźwiadkach droga prowadzi przez bardziej gęsty las, gdzie trzeba naturalnie uważać na słabo widoczne pajęczyny, sączącą się żywicę tu i ówdzie, czy większe insekty, które możemy wystraszyć, strasząc siebie również. Przy okazji można spotkać niezwykłe kompozycje roślinne, czy drzewne.
IMG_4532

Wracamy do siedziby Matang Wildlife Centre. Warto zajrzeć do przesadnie schłodzonego klimatyzacją środka. Jest tam naturalnie sporo tablic i ekspozycji pokazujących życie orangutanów. Z nich na szczególną uwagę zasługuje dokładny opis etapów rehabilitacji zwierząt:

  • Etap 1 – przyjęcie. Tworzy się dokumentację zawierającą wszystkie parametry zwierzęcia przyjętego do Matang Wildlife Centre (rozmiar kończyn, waga, wzrost, kondycja fizyczna).
  • Etap 2 – kwarantanna. Trwa 90 – 100 dni. Wówczas nowoprzyjęte zwierzaki są izolowane od reszty mieszkańców ośrodka. Wówczas 24 godziny monitoruje się ich zachowanie, reakcję na określoną dietę w celu jej ostatecznego dostosowania oraz analizuje odchody i mocz.
  • Etap 3 – przedszkole. Na tym etapie sprawdza się, jakie ćwiczenia rehabilitacyjne należy ułożyć dla orangutanów. Na tym etapie pracownicy ośrodka zastępują matkę pacjentom dając im jeść, przytulając, bawiąc się, czyszcząc futro. Na tym etapie orangutany dostają 2 razy posiłek dziennie. Całe „przedszkole” bawi się razem, aby się socjalizować i uczyć przede wszystkim wspinania.
  • Etap 4 – szkoła podstawowa. W momencie, kiedy orangutan opanuje wspinaczkę. Zajęcia polegają na tym, aby orangutany każdego dnia wspinały się coraz wyżej i wyżej oraz, aby na konarach pozostawały dłuższy czas. Na tym etapie też następuje stopniowe zapoznawanie się z tym, co można do jedzenia znaleźć samemu w dżungli. Uczą się też robienia sobie legowisk. Nadal orangutany otrzymują 2 posiłki dziennie.
  • Etap 5 – liceum. Na tym etapie orangutany zostawia się w lesie na noc, gdzie muszą same sobie zrobić legowisko i w nim przespać aż do następnego dnia. Stopniowo następuje przejście z 2 posiłków dziennie o ścisłych porach do nieregularnego odżywiania, aby zmusić małpy do zdobywania pożywienia samemu. Etap ten jest kluczowy, ponieważ pozwala ocenić, czy orangutan wróci do dżungli i w niej zostanie. Dlatego też jest prowadzony stały, ścisły monitoring. Nocą także. Zdarza się, że na tym etapie następuje przeniesienie zwierzęcia z Matang Wildlife Centre do Semmenggoh Reserve.
  • Etap 6 – wypuszczenie. Na tym etapie następuje wypuszczenie orangutana do lasu z opcją dokarmiania lub przeniesienie do Semmenggoh, gdzie prowadzone są dwie sesje dokarmiania dziennie. Jeśli orangutan nie wróci na dokarmianie uważa się go za zrehabilitowanego w całości.

Wizyta w Matang Wildlife Centre jest fascynująca. Jednak nie należy zapominać o tym, że orangutany to dzikie zwierzęta i sprowokowane naszym zachowaniem lub interpretujące nas inaczej, niż my uważamy, mogą nam wyrządzić krzywdę. Dlatego pamiętajmy o zasadach, które obowiązują na terenie ośrodka!!!
IMG_4481
IMG_4480

Matang Wildlife Centre otwarty codziennie w godzinach 9.00 – 18.00.

Cena wstępu:

  • Dorośli – 20 MYR
  • Niepełnosprawni – 10 MYR
  • Dzieci w wieku 6 – 18 lat – 7 MYR
  • Dzieci do 6 roku życia – wstęp bezpłatny

Jak dojechać?

Autobusem:
Z Kuchingu odjeżdżają dwa autobusy do Kubah National Park (wioska Sungai Cina):

  • K.21. Odjazdy z Kuching o g. 8.00; 11.00; 14.00; 17.00. Powrót z Sungai Cina o g. 6.30; 9.30; 12.30; 15.30. Koszt: 3,50 MYR/os. w jedną stronę.
  • K.21B. Odjazdy z Kuching o g. 8.15; 10.00; 11.30; 13.50; 15.20; 17.00. Powrót z Sungai Cina (Red Bridge) o 7.15; 9.00; 10.40; 12.00; 14.40; 16.00. Koszt 3 MYR/os. w jedną stronę.

Autobus jedzie ok. 45 minut. Po wyjściu z autobusu kierujemy się dalej drogą na wprost i po ok. 1 km dochodzimy do siedziby Kubah National Park. Wybieramy potem ścieżkę oznaczoną kolorem niebieskim prowadzącą do Matang Wildlife Centre przez środek lasu. Po drodze widzimy jeszcze wodospad. Po 1,5 h marszu (jeśli nie pada) jesteśmy na miejscu.

Taksówką:
Opcja przydatna, kiedy są większe opady deszczu oraz dla tych, którzy nie mają dużo czasu. Opcja jednak także bardziej kosztowna. Najlepiej zapytać w jednym z biur podróży mieszczących się na głównej nadrzecznej ulicy Kuchingu – Main Bazaar o możliwość wynajmu taksówki do Matang. Koszt ok. 120 MYR w dwie strony. Za taką cenę taksówka czekać będzie ok. 3 godzin przed wejściem do Matang Wildlife Centre. Jest to też wystarczający czas na zwiedzenie całego obiektu.

Opcje zakwaterowania na miejscu:
Jeżeli ktoś chciałby zostać w okolicy i przykładowo pochodzić po Kubah National Park jest możliwość przenocowania. UWAGA!!! Żaden z obiektów nie prowadzi kuchni! Matang Wildlife Centre udostępnia następujące możliwości noclegu:

  • Forest Lodge dla 2 osób składający się z sypialni, pokoju dziennego wraz z łazienką i ubikacją. Całość klimatyzowana. Lodówka w pokoju. Cena: 150 MYR za domek/noc. Do dyspozycji są 2 domki.
  • Forest Hostel posiadający 8 pokoi 4 osobowych w rozkładzie 2 X 2 sypialnie z łazienką i ubikacją dla 4 osób. Obiekty klimatyzowane. Lodówka w pokoju. Cena: 320 MYR za pokój/noc lub 40 MYR za sypialnię w pokoju/noc.
  • Campsite, czyli taka strzecha z 26 miejscami sypialnymi w podziale na 1 blok z 4 miejscami, 2 blok z 6 miejscami, 3 blok z 16 miejscami. Łazienka i toaleta wspólne dla całego obiektu. Cena 5 MYR/os. za noc.

Zarezerwować można na http://ebooking.com.my lub w Kuchingu na ulicy Jalan Haji Openg (odchodzi od głównej Main Bazaar) w siedzibie Sarawak Tourism Complex lub pod telefonem +60 082-248088.