Pagoda Shwedagon

Pagoda Shwedagon to jedno z najświętszych miejsc w Birmie. I jedno z najrozleglejszych. Wg wierzeń wybudowana już 2 500 lat temu.
Miejsce magiczne, gdzie przechowuje się wg legendy 8 włosów Buddy.

Centralną częścią jest wielka stupa wykonana z czystego złota. I tu pojawia się problem. Przeczytacie, że Shwedagon to pagoda. lecz tak naprawdę to jest to właśnie klasyczna stupa otoczona rzędem swego rodzaju kapliczek, w których są posągi Buddy. Kapliczki, czy inne pawiloniki nie mają łącznika ze stupą. Dlatego pewnie korzystniej byłoby nazywać to miejsce stupa Shwedagon. Pagoda jednak tak bardzo upowszechniła się w świadomości Birmańczyków i nas odwiedzających, iż niuans ten zaginął gdzieś w przeszłości.

Shwedagon legenda

Na terenie kompleksu otaczającego Szwedagon znajdują się pewne inskrypcje zapisane na kamiennych blokach ukazujące legendę powstania Shwedagon. Ponoć w 49 dniu po osiągnięciu przez Buddę oświecenia dwaj bracia kupcy, Tapussa i Bhallika przejeżdżali w pobliżu drzewa Bo (na terenie dzisiejszego Nepalu) na czele karawany pięciuset wozów zaprzężonych w woły. Przy drzewie jakaś tajemnicza siła spowodowała zatrzymanie kół wozów. Do braci odezwał się wówczas duch, który ponaglił ich, aby podali Buddzie pierwszy posiłek po jego siedmiotygodniowym poście. Dzięki temu mieli by zyskać wieczne szczęście i dostatek. Bracia posłusznie wykonali prośbę, zaś potem poprosili Buddę o dar, który stanie się obiektem kultu po ich powrocie do domu. Budda spełnił życzenie darowując im osiem włosów wyrwanych ze swojej głowy. Tapussa i Bhallika zatrzymali dwa włosy dla siebie. Lecz w trakcie podróży zostały one skradzione przez króla-węża Yayasena. Kiedy w końcu dotarli do domu, bracia umieścili pozostałych sześć włosów w stupie na górze Tamagutt na terenie obecnego Rangunu. Stupa ta miała popaść w zapomnienie wraz ze zmniejszającymi się wpływami buddyzmu po śmierci Buddy.
W 256 lat po śmierci Buddy, dwaj „wielcy starcy”, Sona i Uttara, przybyli z Indii do Thaton w państwie Monów (dziś wszystkie tereny na wschód od Yangon/Rangun do pogranicza birmańsko-tajskiego), aby ponownie zaszczepić na tych terenach buddyzm. Gdy miejscowy król Sirimasoka zażądał od nich przedmiotów kultu, odkryli oni zapomnianą stupę na górze Tamagutt. Góra została oczyszczona z porastającej ją dżungli, a stupa odbudowana.

04

Nie bardzo wiadomo, co się działo ze Shwedagon aż do końca XIV w n.e. Potem królowie Birmy systematycznie odbudowywali i konserwowali stupę. Już w następnym stuleciu powstały szerokie tarasy otaczające do dziś złotą stupę. Jedna z królowych wykupiła też tereny wokół stupy, aby założyć pierwsze pawilony kultu religijnego. Od czasu do czasu złota stupa była też restaurowana. Ciekawe, że za każdym razem korona stupy była wyposażana w taką ilość złota, ile ważył akurat w danym momencie władca królestwa.

Stupa na przestrzeni ostatnich 500 lat osiem(!!!) razy wychodziła bez szwanku z trzęsień ziemi. Być może dlatego jest też otaczana taką czcią i unosi się na d tym miejscem aura tajemniczości i wewnętrznej siły.

shwedagonmystique_plan

Pagoda Shwedagon to niezliczona ilość pawilonów z posągami buddy, zawsze świeżymi kwiatami. Mnóstwo jest też złota. W środku zawsze ktoś przebywa. Można do niej wejść z czterech stron wyznaczających kierunki świata.

My weszliśmy od strony północnej. Przy wejściu zostawia się buty(!!!). Po całych tarasach chodzi się boso. Wchodzimy na tę część, gdzie znajduje się około 50 pawilonów przedstawiających Buddę i sceny z jego życia. Pawilony te mają charakter stożkowaty z dominującym kolorem zielonym. Ta część otacza stupę. Zgodnie z zaleceniami Buddy powinno się całość obchodzić wg wskazówek zegara.

Birma 042

Teoretycznie można swobodnie robić zdjęcia, nawet ludziom. Nikt specjalnie nie zwraca na nas uwagi, chyba żeby przedstawić nam jakieś zagadnienie związane z duchowością. Często odbywa się to na migi. Nie ma żadnego handlu wewnątrz.

10

01

02

09

Czasami także można natknąć się na takich odwiedzających. Zatem odrobina uwagi nie zawadzi, zwłaszcza że jesteśmy boso.

Birma 047

Tak dochodzimy do centralnej części całego kompleksu, który jest oddzielony od pawilonów kratą lub mniejszymi kapliczkami zakończonymi stupami.

Wzdłuż krat umieszczone jest przeszło 70 małych ołtarzyków, gdzie są posągi Buddy. Ołtarzyki te zawsze są oblegane przez ludzi. Nie poświęcają oni czasu tylko na modlitwę, lecz także na pielęgnację ołtarzyków, posągów, poprzez np. wymianę kwiatów na świeże. Te czynności są bardzo ważne dla Birmańczyków. Dlatego cały kompleks sprawia wrażenie niezwykle zadbanego. I nie chodzi tu wcale o pokaz dla przybyszów z innych krajów. Zachowanie czystości miejsca jest spójne z zachowaniem czystości ducha.

Wiele elementów jest też wykonywanych z drzewa.

06

Birma 072

Birma 075

07

08

Birma 052

Na murze, poniżej pierwszego tarasu stupy, przy południowo-zachodnim i północno-zachodnim rogu znajdują się rzeźby. Pierwsza z nich przedstawia króla Okkalapę, który zbudował stupę. Druga to para postaci: wyżej położona to Sakka, bóstwo które towarzyszyło powstawaniu stupy, niżej położona to Me Lamu, żona Sakki i matka króla Okkalapy.

Przy podstawie stupy znajdują się cztery wejścia do tuneli wiodących do jej wnętrza. Nie wiadomo dokładnie, co się w nich znajduje. Jedne legendy mówią, iż dróg strzegą latające ostrza, które atakują nie proszonych gości. Inne zaś twierdzą, iż tunele prowadzą do Baganu i Tajlandii.

W samym centrum wreszcie widać tę największą i najważniejszą stupę. Ma kształt stożkowaty. Nie widać tego z zewnątrz, ale konstrukcja jest ceglana. Pokrywa ją grube warstwy złota. Wysokość to 98 metrów, a ponieważ jest ustawiona na wzgórzu 51 metrów nad miastem, stanowi ona najwyższy punkt Yangon/Rangun. Składa się z 10 części:

  • diamentowe oko,
  • chorągiewka,
  • korona w kształcie parasola,
  • pąk bananowca,
  • płatki lotosu,
  • odwrócona mnisia miska,
  • gzyms opasujący obwód stupy,
  • dzwon,
  • tarasy,
  • podstawa.

Shwedagon-Pagoda-anatomy-(pl)
Źródło: „Shwedagon-Pagoda-anatomy-(pl)” autorstwa Hintha, Jeremias (Polish translation) – Praca własna. Licencja CC BY-SA 3.0 na podstawie Wikimedia Commons – https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shwedagon-Pagoda-anatomy-(pl).jpg#/media/File:Shwedagon-Pagoda-anatomy-(pl).jpg

Obwód podstawy stupy wynosi około 430 metrów. Podstawę otaczają 64 mniejsze stupy z czterema większymi umiejscowionymi na środku każdej ze stron. Na podstawie w każdym rogu można znaleźć jeden z czterech posągów istot przypominających sfinksy i sześć gryfów. Przy podstawie stupy stoją cztery kapliczki (Tazaung), po jednej na każdą stronę, w których umieszczono posągi Buddy.

Z upływem dekad postarano się, żeby uczynić stupę odporną na wpływy pogody. W XX w n.e. zaczęto pokrywać złotem część zwaną „platynowy pąk”. Każdy płat złota mierzył 30.48 cm kwadratowych i ważył 5 tical (362,82 gramy). W 1903 cały „platynowy pąk” został pokryty złotem. Kroniki podają iż cztery takie płyty podarował król Jerzy V, który wówczas jeszcze jako książę Walii odwiedził wraz z małżonką Mary Birmę w 1906 roku.

Stożek Shwedagon wysadzany jest przeszło tysiącem diamentów o łącznej wartości około 240 karatów.
Kopuła Shwedagon zawiera ponad cztery tysiące diamentów, co daje w przeliczeniu około 2 000 karatów. Oprócz tego jest tam prawie 10 tysięcy płytek złotych o wadze ponad 5 tyś uncji i około 100 drogich kamieni.
Korona Shwedagon w kształcie parasola zawiera 1 065 małych dzwoneczków, również wykonanych ze złota oraz prawie 900 innych drogich kamieni.

03

Uwagę zwraca także nietypowa stupa, gdzie na bardzo dużej powierzchni mamy ogromne malowidła przedstawiające sceny z życia Buddy. Stupa jest oznaczona na planie nr 41.

11

Pagoda Shwedagon godziny otwarcia: codziennie 4.00 – 22.00. Ostatnie wejście o g. 21.45.

W następujące dni Pagoda Shwedagon jest czynna 24 godziny:

  • Waxing Day of Tabaung – dzień poprzedzający pełnię księżyca w marcu.
  • Waxing Day of Wakhaung – dzień poprzedzający pełnię księżyca w czerwcu, kiedy zaczyna się okres buddyjskiego postu.

Pagoda Shwedagon cena wstępu (stan na styczeń 2017 r. informacja dzięki Annie Konopek): 8 000 MMK (ok. 6 USD) + datek za przechowanie butów!!!

Jak dojechać?

Pagoda Shwedagon znajduje się ok. 2 km na północ od ścisłego centrum miasta. Zatem na dobrą sprawę można do kompleksu dojść na piechotę. Trzeba iść ulicą U Wisara, aż po prawej stronie nie zobaczymy głównej stupy Shwedagon. Przejście zajmuje około 30 minut.

Taksówką

Taksówka z centrum kosztuje ok. 3 000 MMK w jedną stronę [stan na 2017 r. informacja od Anny Konopek]. Jeżeli ktoś chciałby od razu z portu lotniczego zajechać do Shwedagon taksówka kosztuje wówczas 10 000 – 11 000 MMK za kurs.

Autobusem

Z Pagody Sule znajdującej się w ścisłym centrum można wziąć:

  • Autobus nr 43, który jedzie na dworzec Aung Mingalar. Autobus ten ma swój najbliższy przystanek około 10 minut drogi pieszo od Pagody Shwedagon.
  • Autobus nr 204, który odchodzi z południowej części Pagody Sule i jedzie bezpośrednio w okolice Pagody Shwedagon.

Koszt przejazdu to 200 MMK.